आपल्या बॅंकेचे मूल्यांकन करून बॅंकेला जाब विचारण्यासाठी प्रश्नावली

थोडक्यात सांगायचे म्हणजे याविषयी थोडीफार जागृती होते आहे. पण सर्वांनी मिळून नेट लावला तरच पूर्वापार रक्तात भिनलेली मराठीकडे तुच्छतेने पाहायची इतरांची वृत्ती आपण बदलू शकू. असे मोठ्या प्रमाणात घडणे आवश्यक आहे; तरच महाराष्ट्रातील बॅंका व रिझर्व बॅंक ह्या विषयाकडे गांभीर्याने पाहतील, मराठी माणसांना गृहित धरणे थांबवतील आणि मराठी भाषेला योग्य तो सन्मान व आदर देऊ लागतील.

Filed under: ०३.१ अस्मिता: भाषिक व सांस्कृतिक, २०. मराठी+एकजूट उपक्रम, अस्मिता, केंद्रशासन, त्रिभाषा सूत्र, भारतीय बॅंका, भाषाविषयक धोरण, मराठी, मराठी भाषा, मराठी माणूस, मराठीची चळवळ, मराठीचे प्रश्न, महाराष्ट्र, मातृभाषा, मायबोली, माहिती अधिकार, राजभाषा, राज्यभाषा, राज्यशासन, रिझर्व बॅंक, सलील कुळकर्णी, सार्वजनिक क्षेत्रातील बॅंका, स्वाभिमान, banking sector, cooperative banks, Indian Banks, Language Policy, Maharashtra, Marathi, Marathi language, mother tongue, nationalised banks, public sector banks, Reserve Bank of India, Saleel Kulkarni, scheduled banks, Three Language Formula

Hindi, the National Language – Misinformation or Disinformation?

All the legal rights, respect and importance, granted by the statute to other official languages in their respective states must also be conferred upon Marathi in Maharashtra. “We do not ask for anything more, but we shall not settle for anything less too”. Can such a demand be termed as improper, illegal or immoral by any standards?

Filed under: ०३.१ अस्मिता: भाषिक व सांस्कृतिक, ९५. Articles in English, अधिकृत भाषा, अधिकृत भाषा कायदा, अनुसूची ८, अस्मिता, केंद्रशासन, घटना, परिशिष्ट-८, भारताची राज्यघटना, भाषाभिमान, मराठी, मराठी अस्मिता, मराठी भाषा, मराठी माणूस, मराठीची चळवळ, मराठीचे प्रश्न, महाराष्ट्र, मातृभाषा, मायबोली, माहिती अधिकार, राजभाषा, राज्य शासन, राज्यभाषा, राज्यशासन, राष्ट्रभाषा, राष्ट्रीय एकात्मता, लोकसत्ता, संविधान, स्वाभिमान, हिंदी, constitution, Constitution of India, Government, Hindi, Maharashtra, Marathi, Marathi language, mother tongue, National Language, Official Language, Official Languages Act, Recognised Languages, Schedule 8, State Government

एकच अमोघ उपाय – मराठी एकजूट !! (ले० सलील कुळकर्णी, लोकसत्ता, २० डिसें० २००९)

भाषाप्रेम व राष्ट्रप्रेम या भावना परस्परविरोधी (contradictory) किंवा परस्पर-व्यतिरेकी (mutually exclusive) मुळीच नाहीत; हे नीट समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. मी माझ्या आईच्या पोटी ज्या क्षणी जन्म घेतला, त्याच क्षणी आणि त्याच घटनेमुळे, मी माझ्या आजीचा (आईच्या आईचा) नातूसुद्धा ठरलो. ही दोन्ही नाती मी एका वेळीच स्वीकारतो आणि दोन्ही नात्यांचा मला सारखाच अभिमान वाटतो. या सर्व विधानांमध्ये काही विरोधाभास आहे असे आपल्याला वाटते का? त्याचप्रमाणे मी महाराष्ट्रीय आहे आणि म्हणूनच मी भारतीय आहे व या दोन्ही निष्ठांचा मला अभिमान वाटतो, ही विधानेही सुसंगतच आहेत, हे मनाला स्पष्टपणे उमगायला हवे.

Filed under: ०३.१ अस्मिता: भाषिक व सांस्कृतिक, एकजूट, ऐक्य, डॉ भीमराव आंबेडकर, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, भारताची राज्यघटना, भाषाभिमान, मराठी, मराठी अस्मिता, मराठी भाषा, मराठी माणूस, मराठी माध्यम, मराठी माध्यमातून शिक्षण, मराठी शाळा, मराठी संस्कृती, मराठीची चळवळ, मराठीचे प्रश्न, महाराष्ट्र, मातृभाषा, मायबोली, राज्य शासन, राज्यशासन, राष्ट्रभाषा, राष्ट्रीय एकात्मता, सलील कुळकर्णी, स्वाभिमान, Hindi, Marathi, Marathi language, mother tongue, National Language, Saleel Kulkarni

हिंदी ही राष्ट्रभाषा? एक चकवा! (ले० सलील कुळकर्णी, लोकसत्ता, १५ नोव्हें० २००९)

“मराठी भाषेला आणि मराठी माणसाला स्वत:च्या राज्यात न्याय्य अधिकाराचे व सन्मानाचे स्थान मिळवून देण्यासाठी सामान्य माणसाला देशाच्या भाषिक  धोरणांसंबंधीची कायदेशीर पार्श्वभूमी माहित असावी, या उद्देशाने मी हा लेख लिहीत आहे.

भारताच्या घटनेमध्ये कुठल्याही भाषेचा उल्लेख ‘राष्ट्रभाषा’ असा केलेला नाही. उलट घटनेच्या अनुसूची-८ मधील सर्वच भाषा या राष्ट्रभाषेच्या दर्जाच्या मानल्या जाव्यात असा अप्रत्यक्ष संकेत दिला आहे.”

Filed under: ०३.१ अस्मिता: भाषिक व सांस्कृतिक, अधिकृत भाषा, अधिकृत भाषा कायदा, अनुसूची ८, अस्मिता, घटना, भारताची राज्यघटना, भाषाभिमान, मराठी, मराठी अस्मिता, मराठी भाषा, मराठीचे प्रश्न, महाराष्ट्र, मायबोली, राजभाषा, राज्यभाषा, राष्ट्रभाषा, संविधान, सलील कुळकर्णी, स्वाभिमान, constitution, Constitution of India, Hindi, Maharashtra, Marathi, Marathi language, mother tongue, National Language, Nehru, Official Language, Official Languages Act, Recognised Languages, Saleel Kulkarni, Schedule 8, Tharoor

पश्चिम-घाट ले० अमित नारकर

पश्चिम-घाट-तज्ज्ञ-समितीने दिलेल्या अहवालाची सामान्य माणसांना माहिती करून देण्यासाठी श्री० अमित नारकर यांनी लिहिलेला लेख खालील दुव्यावर प्रसिद्ध करीत आहोत.

PASHCHIMGHAT_Article_Amit Narkar

श्री० अमित नारकर यांचा विपत्ता - ”amit narkar” <narkaram@gmail.com>

.

Filed under: ९२. वसुंधरा-निसर्ग-परिसर-पर्यावरण, केंद्र सरकार, केंद्रशासन, कोकण, डॉ माधव गाडगीळ, निसर्ग, परिसर, पर्यावरण, पर्यावरण व वने मंत्रालय, पश्चिम घाट, प्रदूषण, राज्य शासन, राज्यशासन, Central Government, Dr. Madhav Gadgil, Ecology, Environment, Konkan, Loksatta, Ministry of Environment & Forests, pollution, Report, Western Ghats, WGEEP

सह्याद्रीच्या कड्याकडून छातीसाठी ढाल घ्यावी ! (पश्चिम घाट तज्ज्ञ समितीच्या अहवालाचा मथितार्थ – ले० माधव गाडगीळ)

Summary of the Western Ghats Ecology Expert Panel (Dr. Madhav Gadgil Committee) Report

केंद्रीय पर्यावरण मंत्री श्री० जयराम रमेश ह्यांनी नेमलेल्या डॉ० माधवराव गाडगीळ ह्यांच्या नेतृत्वाखालील पश्चिम-घाट-परिसर-तज्ज्ञ-गटाने पाहणी आणि अभ्यास करून आपला अहवाल केंद्र सरकारला सादर केला. (मध्यंतरी इतरही काही पर्यावरणसंबंधी प्रकरणात कडक भूमिका घेतल्यामुळे श्री० जयराम रमेशांची बदली करण्यात आली होती.) प्रस्तुत अहवाल राजकारणी आणि उद्योगपतींना मान्य न झाल्यामुळे सरकारने तो जाहीरच केला नाही. शेवटी केंद्रीय माहिती आयुक्त आणि सर्वोच्च न्यायालयाने फटकारल्यावर नाईलाजाने तो प्रसिद्ध करावा लागला. पण स्पष्ट कारणे देऊन त्यातील शिफारशी मान्य किंवा अमान्य करण्याच्या ऐवजी केंद्र सरकारच्या नवीन मंत्रीमहोदयांनी त्याचा अभ्यास करण्यासाठी एक समिती गठित करून त्याला गोठवण्याचे प्रयत्न सुरू केले. कोकणातील विविध राजकीय पक्षांतील राजकारणीदेखील त्याला विकासविरोधी ठरवून तो रद्द करून घेण्याचे नेटाने प्रयत्न करीत आहेत. महाराष्ट्र शासनाने आपल्या संकेतस्थळावर त्या अहवालाचा गोषवारा प्रसिद्ध केला. परंतु तो जनतेची दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न होता असे माधवराव गाडगीळांचे मत आहे. एकंदरीत  कुठल्याही प्रकारे तर्कशुद्ध प्रतिवाद न करता तज्ज्ञगटाच्या निरीक्षणांना, विचारांना, निष्कर्षांना व सूचनांना केंद्रसरकार, संबंधित राज्यशासने आणि स्थानिक राजकारणी हे केवळ दादागिरीच्या जोरावर हा अहवाल दडपून टाकू पाहात आहेत, असे वाटते. परंतु सर्वसामान्य जनतेला त्या विषयातील सत्य परिस्थिती समजावी म्हणून डॉ० माधवराव गाडगीळांनी ह्या अहवालाचा मराठीमध्ये मथितार्थ सांगणारे काही टिपण केलेले आहे. त्याचा प्राथमिक खर्डा आम्ही खालील दुव्यावर उपलब्ध करून देत आहोत.

Amrutmanthan_Sahyadreechyaa Kadyaakadoon_Dr Madhav Gadgil_121031

(धारिणी बरीच मोठी आहे. उघडण्यास नेहमीपेक्षा थोडा अधिक वेळ लागू शकतो. कृपया थोडी वाट पहा.)

वाचकांच्या मनात कुठल्याही प्रकारच्या शंका असतील तर त्यांनी त्या मनमोकळेपणाने योग्य शब्दांत ह्या लेखाखालील चर्चाचौकटीत नोंदवाव्या. वाचकांच्या प्रामाणिक सूचना, अभिप्राय ह्यांचे स्वागतच होईल. डॉ० माधवराव गाडगीळ स्वतः वाचकांच्या प्रश्नांना उत्तरे देतील. कोणालाही ह्यातील काही भाग उद्धृत करावासा वाटला, तर अवश्य करावा. डॉ० माधवराव गाडगीळांनी आपली त्यास काहीही हरकत नसल्याचे कळवले आहे.

- अमृतयात्री गट

ता०क० आपल्या अमृतमंथन अनुदिनीवर पश्चिम घाट पर्यावरणासंबंधातील ह्यापूर्वी प्रसिद्ध झालेल्या लेखांचे दुवे खाली दिले आहेत. पूर्वी वाचले नसल्यास हे लेख अवश्य वाचा.

पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया (माधवराव गाडगीळ, लोकसत्ता दि० २६ ऑगस्ट २०१२)

We must force the Govt for implementation of the Western Ghats Ecology Expert Panel (Dr. Madhav Gadgil committee) Report

.

Filed under: ९२. वसुंधरा-निसर्ग-परिसर-पर्यावरण, केंद्र सरकार, केंद्रशासन, कोकण, डॉ माधव गाडगीळ, निसर्ग, परिसर, पर्यावरण, पर्यावरण व वने मंत्रालय, पश्चिम घाट, प्रदूषण, राज्य शासन, राज्यशासन, Central Government, Dr. Madhav Gadgil, Ecology, Environment, Konkan, Loksatta, Ministry of Environment & Forests, pollution, Report, Western Ghats, WGEEP

हे शिक्षण आपलं आहे? (ले० प्रा० मनोहर राईलकर, दै० लोकसत्ता)

जगभरातल्या २०० अव्वल विद्यापीठांच्या यादीत एकही भारतीय विद्यापीठ नाही. कुणाला ही ‘भारताची शैक्षणिक पडझड’ वाटेल (‘लोकसत्ता’ने या शीर्षकाचा ‘अन्वयार्थ’ही १४ सप्टेंबरला छापला होता); परंतु ‘पडझड’ होण्यासाठी मुळात वास्तूची उभारणी व्हावी लागते.. ती आपल्याकडे झाली होती का? 

आपल्या महान देशाच्या तुलनेत चिल्लर अशा देशांच्या विद्यापीठांचीही नावंही यादीत आहेत, पण भारताच्या एकाही नाही! याची काही खंत वाटते का?

Filed under: ०३.३ मायबोलीतून शिक्षण, दैनिक, प्रा० मनोहर राईलकर, भाषाभिमान, भाषाविषयक धोरण, मराठी, मराठी भाषा, मराठी माध्यम, मराठी माध्यमातून शिक्षण, मराठी शाळा, मराठी संस्कृती, मराठीची चळवळ, मातृभाषा, मायबोली, लोकसत्ता, शिक्षणविषयक धोरण, शिक्षणाचे माध्यम, education policy, Japan, Japanese, Marathi, Marathi language, Marathi schools, medium of education, mother tongue, Prof. Manohar Railkar

Why does my child do Sanskrit in the school? (by Rutger Kortenhorst)

Rutger Kortenhorst, a Sanskrit teacher in John Scottus School in Dublin, Ireland, speaks on the value of teaching Sanskrit to children, based on his own experience with the language. 

The educationists, linguists, policymakers and politicians in India too need to go through his speech carefully. 

Filed under: ०८.२ भारतीय ज्ञान प्रणाली, ०८.३ संस्कृत भाषा, वाङ्गमय व लेख, ९५. Articles in English, Ancient Indian Knowledge Traditions, उपनिषद, तत्त्वज्ञान;, भगवद्गीता, भारत, भारतीय ज्ञानपरंपरा, वेद, व्याकरण, संगणक, संस्कृत भाषा, संस्कृति, संस्कृती, Bhagavad Gita, computer, culture, grammar, India, Indian Philosophy, NASA, Sanskrit language, Upanishads, Vedas

सेमी-इंग्रजी ही दिशाभूलच (ले० उन्मेष इनामदार, दै० लोकसत्ता)

आईचे दूध हा नवजात बाळासाठी नैसर्गिक व सर्वोत्तम आहार आहे हे त्रिकालाबाधित सत्य असताना शिशुआहार बनवणाऱ्या कंपन्या आपले उत्पादन हे बाळासाठी मातेच्या दुधापेक्षाही जास्त पोषक असल्याच्या जाहिराती करीत होत्या.बालहक्कांसाठी लढणारे याविरुद्ध न्यायालयात गेले. आईच्या दुधाला दुसरा कोणताही पर्याय नाही हे शास्त्रीय सत्य न्यायालयाने मान्य केले. कंपन्यांचे संशोधन अहवाल फेटाळले गेले. आईचे दूध हेच बाळासाठी सर्वोत्तम असून, आमचे उत्पादन हे त्याखालोखाल असल्याच्या पुनर्जाहिराती सदर कंपन्यांना करणे भाग पाडले.

Filed under: ०३.३ मायबोलीतून शिक्षण, अस्मिता, भाषाभिमान, भाषाविषयक धोरण, मराठी, मराठी भाषा, मराठी माध्यम, मराठी माध्यमातून शिक्षण, मराठी शाळा, मराठी संस्कृती, मराठीची चळवळ, मराठीचे प्रश्न, महाराष्ट्र, मातृभाषा, मायबोली, राजभाषा, राज्य शासन, राज्यभाषा, राज्यशासन, लोकसत्ता, शिक्षणविषयक धोरण, शिक्षणाचा अधिकार, शिक्षणाचे माध्यम, स्वाभिमान, education policy, English language, Government, Maharashtra, Marathi, Marathi language, Marathi schools, medium of education, mother tongue, Right to Education, State Government

मराठीचा बोलु कौतुके… (ले० अमृता गणेश खंडेराव, दै० लोकसत्ता)

“तुमची भाषा तुम्हाला तुमच्या परंपरा आणि संस्कृतीचा परिचय करून देत असते. तुम्हाला त्या प्रदेशाचे नागरिक म्हणून घडवत असते. आज आम्ही भारताचे नागरिक बनवत आहोत की लंडनचे, असा मला प्रश्न पडतो. भारताच्या संस्कृतीची ओळख नसेल तर तिच्याबद्दल त्याला आस्था कशी निर्माण होईल. ही आस्था असणारे नागरिक हवे असतील तर त्यांना आपली संस्कृती माहिती पाहिजे आणि ही संस्कृती सर्वत्र भाषेत विखुरलेली आहे. लोकांची कामं करायची असतील तर लोकांच्या समस्या समजल्या पाहिजेत. लोकांच्या समस्या समजायच्या असतील तर लोकभाषा आली पाहिजे. लोकभाषा अवगत असल्याशिवाय लोकांशी संवाद शक्य नाही.”

Filed under: ०३.३ मायबोलीतून शिक्षण, दैनिक, भाषाभिमान, मराठी, मराठी भाषा, मराठी माध्यम, मराठी माध्यमातून शिक्षण, मराठी शाळा, मराठी संस्कृती, मराठीची चळवळ, मराठीचे प्रश्न, मातृभाषा, मायबोली, लोकसत्ता, शिक्षणाचे माध्यम, Marathi, Marathi language, Marathi schools, medium of education, mother tongue

जुने उत्तमोत्तम साहित्य पुनःप्रसिद्ध करणारे ‘ऐसी अक्षरे’ हे द्वैमासिक

प्रिय मराठीसाहित्यप्रेमी मित्रहो,

सप्रेम नमस्कार.

‘बेलवलकर हाऊसिंग’ ह्या मराठी बांधकाम-व्यावसायिक गटातर्फे  ’ऐसी अक्षरे’ हे द्वैमासिक प्रसिद्ध केले जाते. त्यात दर दोन महिन्यांनी बेलवलकरांद्वारे नावाजलेल्या मराठी साहित्यिकांचे उत्तमोत्तम साहित्य पुनःप्रकाशित केले जाते. आपले वाचायचे राहून गेलेले असे विविध ज्येष्ठ आणि श्रेष्ठ मराठी साहित्यिकांचे लेख, कथा, कविता इत्यादी आपल्याला सहजपणे ऐसी अक्षरेमध्ये वाचायला मिळतात. मराठी भाषेच्या समृद्ध साहित्यसागरात बुडी मारून त्यातील निवडक रत्ने दर दोन महिन्यांनी ‘ऐसी अक्षरे’च्या ताटात वाढून मराठी रसिकांसमोर सादर केली जातात. बेलवलकरांनी मराठीसाहित्यप्रेमी जनांस उपलब्ध करून दिलेल्या ह्या सुविधेचा आपण सर्वांनी अवश्य फायदा घ्यावा.

Filed under: ०६.१ समीक्षा-रसग्रहण-परीक्षणे, ०४.२ थोडक्यात पण महत्त्वाचे वृत्त, मराठी साहित्य, मराठी कविता, Marathi literature, मराठी लेख, मराठी पुस्तके, Marathi Books, मराठी कथा, Marathi articles, ऐसी अक्षरे, Aisi Akshare

पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया (माधवराव गाडगीळ, लोकसत्ता दि० २६ ऑगस्ट २०१२)

पश्चिम घाट परिसर अभ्यासाच्या समितीने सारे वास्तव अहवालात मांडून  सूचना केल्या. केंद्रीय पर्यावरणमंत्री जयराम रमेश यांचा त्यात सहभाग होता. पण ते बदलून जाताच मंत्रालयाने अचानक ठरविले, आमचा अहवाल दडपून ठेवायचा. नव्या मंत्री जयंती नटराजन यांना विनंती केली, की मी तुम्हाला भेटू इच्छितो, म्हणजे या अहवालात काय आहे ते सांगता येईल, नंतर तुम्ही काय तो निर्णय घ्या. मात्र, त्यांनी भेट नाकारली. मग लोकांनी माहिती अधिकाराखाली तो अहवाल मागितला व माहिती आयुक्तांनी आणि नंतर उच्च न्यायालयाने सरकारवर ताशेरे ओढून तो जाहीर करायला लावला. 

Filed under: ९२. वसुंधरा-निसर्ग-परिसर-पर्यावरण, कोकण, डॉ माधव गाडगीळ, निसर्ग, परिसर, पर्यावरण, पर्यावरण व वने मंत्रालय, पश्चिम घाट, प्रदूषण, लोकसत्ता, Central Government, Dr. Madhav Gadgil, Ecology, Environment, Konkan, Loksatta, Ministry of Environment & Forests, pollution, Report, Western Ghats, WGEEP

World’s only Sanskrit daily holds out against odds (Deccan Herald)

Please come forward and support the ‘World’s only Sanskrit daily that is holding out against odds’.

.

An earnest appeal by the Amrutyatri Team.

Filed under: ०४.२ थोडक्यात पण महत्त्वाचे वृत्त, ०८.३ संस्कृत भाषा, वाङ्गमय व लेख, daily, language, Sanskrit

गांधीहत्या की गांधीवध? (संस्कृत व्याकरणदृष्ट्या विश्लेषण)

एकेकाळी महात्मा गांधींच्या खुनाच्या बाबतीत ‘गांधीवध’ हा शब्द वापरावा की ‘गांधीहत्या’, यावर मोठा वाद झाला होत्या. विसाव्या शतकातील सत्तरीच्या दशकाच्या उत्तरभागात ’गांधीहत्या आणि मी’ हे श्री० गोपाळ गोडसेंचे पुस्तक प्रसिद्ध झाल्यावर आणि विशेषतः पुढे नव्वदीच्या दशकाच्या उत्तरभागात ‘मी नथुराम गोडसे बोलतोय’ हे नाटक रंगमंचावर आले तेव्हा तथाकथित हिंदुत्ववादी मंडळी आणि तथाकथित गांधीवादी मंडळी यांच्यामध्ये या विषयावर त्वेषपूर्ण चर्चा झाल्या. परन्तु आजही हा प्रश्न विद्वानांनी निकालात काढलेला दिसत नाही….

Filed under: ०८.३ संस्कृत भाषा, वाङ्गमय व लेख, ०९. इतर संकीर्ण विषय, गांधीजी, गांधीहत्या, नथुराम गोडसे, महात्मा गांधी, संस्कृत भाषा

मराठी-विज्ञान-परिषदेतर्फे ‘गणित-प्रयोग-उपक्रम स्पर्धा’

अमृतमंथन-परिवाराचे सदस्य श्री० संजय नाईक ह्यांनी मराठी भाषेमधून विज्ञानाच्या प्रसारासाठी झटणार्‍या ‘मराठी विज्ञान परिषदे’च्या वतीने खालील पत्रक आपल्या माहितीसाठी पाठवले आहे.

थोर भारतीय गणितज्ञ श्रीनिवास रामानुजन यांच्या १२५व्या जन्मवर्षानिमित्त – ‘मराठी विज्ञान परिषद’, पुणे विभाग, यांचे तर्फे ‘गणित-प्रयोग-उपक्रम स्पर्धा’ आयोजित करण्यात येत आहे. 

Filed under: ०४.२ थोडक्यात पण महत्त्वाचे वृत्त, गणित-प्रयोग-उपक्रम स्पर्धा, मराठी विज्ञान परिषद

Rebuttal to objections raised by Dr C P Vibhute by WGEEP (Dr Madhav Gadgil Committee)

A Pune based environmental consultant for industries, Dr. C. P. Vibhute, has termed the report on Western Ghats by the committee of experts headed by Dr. Madhav Gadgil, as incomplete, erroneous and technically faulty and has demanded that it be scrapped. 

Dr. Vibhute has released a Press Note (in Marathi) consisting of 16 objections against the WGEEP Report. Dr. Madhav Gadgil and other members of the panel have prepared a point by point rebuttal of objections raised by Dr. Vibhute.

We present below, English translation of Dr. Vibhute’s objections together with the clarification to each of the points, released by Dr. Madhav Gadgil, on behalf of the WGEEP (Western Ghats Ecology Expert Panel), constituted by the Ministry of Environment & Forests’ (MoEF) of the Central Government.

Filed under: ९२. वसुंधरा-निसर्ग-परिसर-पर्यावरण, ९५. Articles in English, केंद्र सरकार, केंद्रशासन, कोकण, डॉ माधव गाडगीळ, निसर्ग, परिसर, पर्यावरण, पर्यावरण व वने मंत्रालय, पश्चिम घाट, प्रदूषण, विभुते, Central Government, Dr. Madhav Gadgil, Ecology, Environment, Konkan, Ministry of Environment & Forests, pollution, Report, Vibhute, Western Ghats, WGEEP

Follow-up Response to ‘Western Ghats Ecology Expert Panel’ Report – by Dr. Madhav Gadgil

‘पश्चिम-घाट-पर्यावरण-तज्ज्ञ-गटा’च्या अहवालाचा पाठपुरावा करण्यासाठी उचलायची पावले (डॉ० माधवराव गाडगीळ)

————————-

‘पश्चिम-घाट-पर्यावरण-तज्ज्ञ-गटाच्या (डॉ० माधवराव गाडगीळ समितीच्या)  अहवालाच्या अंमलबजावणीसाठी आपण सरकारला भाग पाडले पाहिजे’ हा लेख प्रसिद्ध करून झाल्यावर आता स्वतः पर्यावरणतज्ज्ञ असलेले आणि पश्चिम-घाट-पर्यावरण-तज्ज्ञ-गटाचे प्रमुख असलेले डॉ० माधवराव गाडगीळ ह्यांनी ह्या अहवालाचा पाठपुरावा करण्यासाठी कशा प्रकारे पावले उचलता येतील ह्याविषयी केलेल्या सूचना आम्ही खालील दुव्यावर प्रसिद्ध करीत आहोत.

Amrutmanthan_Follow-Up Response_WGEEP Report_Dr Madhav Gadgil_Marathi_120623

Further to the article ‘We must force the Govt for implementation of the Western Ghats Ecology Expert Panel ‘, we now publish at the link below the follow up action points suggested by Dr. Madhav Gadgil, the Ecology Expert who headed the panel.

Amrutmanthan_Follow Up Response_WGEEP Report_Dr Madhav Gadgil_English_120623

Filed under: ९२. वसुंधरा-निसर्ग-परिसर-पर्यावरण, ९५. Articles in English, केंद्र सरकार, केंद्रशासन, कोकण, डॉ माधव गाडगीळ, निसर्ग, परिसर, पर्यावरण, पर्यावरण व वने मंत्रालय, पश्चिम घाट, प्रदूषण, Central Government, Dr. Madhav Gadgil, Ecology, Environment, Konkan, Ministry of Environment & Forests, pollution, Report, Western Ghats, WGEEP

We must force the Govt for implementation of the Western Ghats Ecology Expert Panel (Dr. Madhav Gadgil committee) Report

पश्चिम-घाट-पर्यावरण-तज्ज्ञ-गटाच्या (डॉ० माधवराव गाडगीळ समितीच्या)  अहवालाच्या अंमलबजावणीसाठी आपण सरकारला भाग पाडले पाहिजे.

———–

उद्योगक्षेत्रातील हितसंबंधितांच्या फायद्यासाठी वेळोवेळी पर्यावरणाचा सरळसरळ बळी देणार्‍या सरकारला आपण आता यापुढे पर्यावरणाच्या हातात हात घालून विकास साधणारे औद्योगिक विकास धोरण स्वीकारण्यास भाग पाडले पाहिजे. जगातील सर्वच प्रगत राष्ट्रे आपल्या पर्यावरणाची काळजी घेऊन आपल्या भावी पिढ्यांना कल्याणकारी ठरेल असेच औद्योगिक धोरण आखतात. तर मग आपल्या देशात तसे का घडू शकत नाही? तसे घडावे म्हणून आपणच सरकारवर दबाव आणायला हवा आणि त्यादृष्टीने एक महत्त्वाचे पाऊल म्हणून पश्चिम-घाट परिसरातील पर्यावरणाच्या रक्षणासाठी आपण डॉ० माधवराव गाडगीळ ह्यांच्या अध्यक्षतेखालील तज्ज्ञसमितीने दिलेल्या अहवाल स्वीकारण्यास व त्याची अंमलबजावणी करण्यास केंद्र सरकारला भाग पाडले पाहिजे. जर का सरकारला ह्या तज्ज्ञसमितीच्या कुठल्याही शिफारशींच्या योग्यायोग्यतेबद्दल शंका असेल तर सरकारने त्याबद्दलची विशिष्ट कारणे व तत्संबंधित वस्तुस्थिती ह्यांच्या आधारे आपले आक्षेप स्पष्टपणे देशाच्या जनतेसमोर मांडावेत.

It’s high time we forced our government that allows blatant destruction of our ecology from time to time for the benefit of the interested parties in the industry, to henceforth follow an ecofriendly industrial development policy. All the developed countries in the world plan their industrial policy that takes care of the ecology to ensure welfare of the future generation of the country. Why can’t we too do the same? We must pressurise the government to adopt just to do that and as the first major step in that direction, we must force the central government to accept and implement the report submitted by the Expert Panel under the chairmanship of Dr. Madhav Gadgil. If the government has any reservations about any of the recommendations of the expert panel, let it put forth before the people of this country, its objections supported by related facts and specific reasons, why they feel the recommendations of the panel are not acceptable to them.

Filed under: ९२. वसुंधरा-निसर्ग-परिसर-पर्यावरण, ९५. Articles in English, केंद्र सरकार, केंद्रशासन, कोकण, डॉ माधव गाडगीळ, निसर्ग, परिसर, पर्यावरण, पश्चिम घाट, प्रदूषण, Central Government, Dr. Madhav Gadgil, Ecology, Environment, Konkan, pollution, Report, Western Ghats, WGEEP

केतकर-पिडीयाचे (महाराष्ट्रीय ज्ञानकोश) भारतीयांना वावडे, विकिपीडिया मात्र जोरात ! (ले० मंगेश नाबर)

दुर्गाबाई भागवत म्हणाल्य़ा, “मला वाटतं, मुळात जर तुमच्याकडे समाजाला देण्यासाठी सशक्त असं जीवनमूल्य असेल, त्याच्यावर तुमचा स्वतःचा गाढ विश्वास असेल; तर तेवढी हिम्मतही आपोआपच येत असेल. यायला हवी. पण आपल्याकडे ते सगळंच कमी पडतं. काही तुरळक उदाहरणं आहेत. केतकरांच उदाहरण घे. आयुष्यभर आपला विचार,  समाजहिताचा,  त्यांनी मांडला. पण शेवटी अन्नान्न दशा होऊन तो माणूस मरतो ! त्यांनी ती किंमत मोजली.”  

“मी एरवी  गांधींची भक्त; पण  त्यांचं जिथं चुकलं तिथ सांगितलंच पाहिजे. भलत्या ठिकाणी भक्ती काय कामाची ? तेव्हा एशियाटिक लायब्ररीचे एक सभासद प्रभावळकर  म्हणून होते. आजचे नाट्य कलावंत दिलीप प्रभावळकर  यांचे वडील. ते मला म्हणाले होते, ” बाई, तुम्ही गांधीनाही  सोडलं नाहीत…! “

Filed under: ०९. इतर संकीर्ण विषय, गांधीजी, दुर्गाबाई भागवत, मंगेश नाबर, मराठी, महात्मा गांधी, महाराष्ट्र, महाराष्ट्रीय ज्ञानकोश, श्रीधर व्यंकटेश केतकर, Gandhiji, Maharashtra, Mahatma Gandhi, Marathi, Marathi Encyclopedia, Shreedhar Vyankatesh Ketkar

सामासिक शब्दांची घटकपदं (अनुदिनी- मराठी बाणा)

“समासात दोन शब्दांचा संयोग होतो. हे शब्द सुटे स्वतंत्र शब्द म्हणून वावरू शकतात. समासात ते सलग लिहिले म्हणजे त्या पदांत समासाच्या स्वरूपाचा संबंध आहे हे कळतं. सुटं लिहिल्याने त्यांतला संबंध समासाच्या स्वरुपाचा आहे की अन्य कोणता हे ठरवावं लागतं. उदा. ’शंकराचार्य मठातील विहिरीत पडल्याने बालिका जखमी’ असा बातमीचा मथळा एका वृत्तपत्रात मी वाचला. आणि शंकराचार्य पडल्याने बालिका कशी काय जखमी झाली असेल ह्याचा विचार करू लागलो.”    

Filed under: ११.१ भाषिक चर्चा: मराठी-इंग्रजी-हिंदी-संस्कृत, ९१. अन्य संकेतस्थळांवरील वाचनीय लेखन, नियम, प्रमाणभाषा, बोलीभाषा, मराठी भाषा, मराठी लेखन, मराठी व्याकरण, शुद्धलेखन, संस्कृत, grammar, Marathi language

संगणकावर मराठी (ले० विनय मावळणकर)

आपण ठरवू या की, मराठी माणूस म्हणून, माझ्या भाषेच्या भविष्यासाठी व संस्कृतीच्या अभिमानासाठी, संगणकावर हुकूमत मिळवण्यासाठी आणि एक सहज स्वाभाविकता म्हणून, ‘माझ्या संगणकावर मी मराठी भाषाच वापरीन. माझे संगणकीय व्यवहार (अत्यावश्यक अपवाद वगळता) मी मराठीतूनच करीन!’

Filed under: ०२. संगणकावर मराठीत लेखन करण्याबद्दल, इनस्क्रिप्ट, टंक, बराहा, मराठी, मराठी टंकलेखन, मराठी भाषा, मराठी लेखन, युनिकोड, लिप्यंतर, लेखन, संगणक, Baraha, computer, Fonts, Inscript, Marathi, Marathi language, Marathi transliteration, typing, unicode, writing

मायबोलीचे प्रेम म्हणजे अन्य भाषांचा द्वेष नव्हे (ले० सलील कुळकर्णी)

“जेव्हा आवश्यक व अपरिहार्य असेल, तेव्हा दुसर्‍या भाषेतील सुयोग्य शब्द आपल्या भाषेत अवश्य घ्यावे. पण आपल्या भाषेतील रूढ असलेल्या योग्य शब्दांचे उच्चाटन करून त्यांच्या जागी अनावश्यक व भाकड परभाषिक शब्द प्रस्थापित करणे पूर्णपणे आत्मघातकी आहे.”

Filed under: ११.१ भाषिक चर्चा: मराठी-इंग्रजी-हिंदी-संस्कृत, अनुवाद, भाषांतर, भाषाशुद्धी, मराठी अस्मिता, मराठी भाषा, मराठी लेख, मातृभाषा, मायबोली, शुद्धलेखन, सलील कुळकर्णी, हिंदी भाषा, Hindi langugae, Marathi, Marathi language, mother tongue, Saleel Kulkarni, translation

परराज्यांतून येणार्‍या विद्यार्थ्यांना ‘तमिळ’ शिकावीच लागेल! – मुख्यमंत्री जयललिता

परराज्यांतून आलेल्या आणि वेगळी मातृभाषा असलेल्या विद्यार्थ्यांना इयत्ता सहावीपर्यंत ‘तमिळ’ भाषा शिकावीच लागेल असे तामीळनाडू अण्णा द्रमुक सरकारने आज विधानसभेत ठणकावले. या धोरणात किंचितसाही बदल अजिबात होणार नाही, असे दस्तुरखुद्द मुख्यमंत्री जयललिता यांनी निक्षून सांगितले.

Filed under: ०३.१ अस्मिता: भाषिक व सांस्कृतिक, ०४.२ थोडक्यात पण महत्त्वाचे वृत्त, अस्मिता, तमिळ, तमिळनाडू, तामिळ, भाषाभिमान, मराठी, मराठी अस्मिता, मराठी भाषा, मराठी माध्यम, मराठी माध्यमातून शिक्षण, मराठी शाळा, मराठी संस्कृती, मराठीची चळवळ, मराठीचे प्रश्न, महाराष्ट्र, मातृभाषा, मायबोली, राजभाषा, राज्य शासन, राज्यभाषा, राज्यशासन, शिक्षण, शिक्षणविषयक धोरण, शिक्षणाचे माध्यम, शैक्षणिक धोरण, स्वत्व, स्वाभिमान, culture, education policy, Government, Maharashtra, Marathi, Marathi language, Marathi schools, medium of education, mother tongue, State Government, Tamil, Tamilnadu

फॅशन म्हणून पालकांनी मुलांना इंग्रजी माध्यमाच्या शाळेत घालू नये – डॉ. अनिल काकोडकर

ज्ञानभाषा म्हणून इंग्रजी भाषेचे महत्त्व कितीही असले तरी प्राथमिक शिक्षण हे मुलांच्या मातृभाषेतूनच झाले पाहिजे. फॅशन म्हणून पालकांनी मुलांना इंग्रजी माध्यमाच्या शाळेत घालू नये. कारण मातृभाषा हे हेच शिक्षणाचे स्वाभाविक माध्यम असून त्याच भाषेतून मुलांचा सर्वागीण विकास होऊ शकतो, असे प्रतिपादन ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ डॉ. अनिल काकोडकर यांनी केले. 

Filed under: ०३.३ मायबोलीतून शिक्षण, अस्मिता, डॉ. अनिल काकोडकर, दैनिक, भाषाभिमान, मराठी, मराठी अस्मिता, मराठी भाषा, मराठी माध्यम, मराठी माध्यमातून शिक्षण, मराठी शाळा, मराठी संस्कृती, मराठीची चळवळ, मराठीचे प्रश्न, महाराष्ट्र, मातृभाषा, मायबोली, राज्य शासन, राज्यभाषा, राज्यशासन, लोकसत्ता, शिक्षणविषयक धोरण, शिक्षणाचा अधिकार, शिक्षणाचे माध्यम, स्वाभिमान, Dr. Anil Kakodkar, education policy, Government, Maharashtra, Marathi, Marathi language, Marathi schools, medium of education, mother tongue, Right to Education, State Government

Blame it on RTE: Rural students cannot read (DNA, 17 Jan 2012)

The report revealed that 51.1% students cannot read standard II level text, nearly 73.7% cannot do division while 71.5% cannot do basic subtraction.

The learning curves of reading and arithmetic have plunged drastically in 2011 compared to 2010.

This news report is closely related to the one about education in Namibia published just a couple of days back in ‘The Guardian’, UK. Forcing a foreign language by suppressing of the regional tongue can never fetch better results. Ask any educationist.

Filed under: ०३.३ मायबोलीतून शिक्षण, ९५. Articles in English, अस्मिता, गुलामगिरी, दास्यवृत्ती, देशाभिमान, नामिबिया, भारत, भाषाभिमान, मराठी भाषा, मराठी माणूस, मराठी माध्यमातून शिक्षण, मराठी शाळा, मातृभाषा, मायबोली, वृत्त, शिक्षण, शिक्षणविषयक धोरण, शिक्षणाचे माध्यम, शैक्षणिक धोरण, स्वाभिमान, DNA, education policy, English, Government, lingua franca, Marathi language, Marathi schools, medium of education, mother tongue, servility, slavery

Namibia’s language policy is ‘poisoning’ its children (The Guardian, UK)

Up to 30 languages are spoken in Namibia, 14 of which have a full orthography (system of writing), but in 1990, when the country gained independence from South Africa, Afrikaans, which had functioned as a lingua franca, was jettisoned in favour of English.

Harris points to higher success rates of school students in South Africa and Botswana, two of Namibia’s neighbours where children learn in their home language. 

Filed under: ०३.३ मायबोलीतून शिक्षण, ९५. Articles in English, अस्मिता, गुलामगिरी, दास्यवृत्ती, देशाभिमान, दैनिक, नामिबिया, भारत, भाषाभिमान, मराठी भाषा, मराठी माणूस, मराठी माध्यमातून शिक्षण, मराठी शाळा, मातृभाषा, मायबोली, वृत्त, शिक्षण, शिक्षणविषयक धोरण, शिक्षणाचे माध्यम, शैक्षणिक धोरण, सकाळ, स्वाभिमान, education policy, English, Government, lingua franca, Marathi language, Marathi schools, medium of education, mother tongue, Namibia, servility, slavery, The Guardian

पूर्व बंगालमध्ये घडून आलेले धर्मभेदातीत सांस्कृतिक प्रबोधन (ले० आनंद हर्डीकर)

हर्डीकरांनी लेखात सादर केलेला इतिहास हा बव्हंशाने सर्वज्ञात आहे. त्याच ऐतिहासिक घटनांचा आधार घेऊन लेखकाने मांडलेले विचार आपल्याला याच सिद्धांताकडे घेऊन जातात की ’माणसाच्या मनात धर्मरूढींपेक्षादेखील लोकसंस्कृती अत्यधिक दृढपणे रुजलेली असते आणि माणसाच्या रक्तात धर्मबंधुत्वापेक्षादेखिल भाषाबंधुत्वाचे नाते अत्यंत दाटपणे भिनलेले असते’. हाच सिद्धांत अधोरेखित करण्यासाठी युनेस्कोने स्वभाषा व स्वसंस्कृतीसाठी हौतात्म्य पत्करणार्‍या बांगलादेशी जनांचा २१ फेब्रुवारी हा स्मृतिदिन ’जागतिक मातृभाषा-दिन’ म्हणून घोषित केलेला आहे, याकडेही हर्डीकरांनी वाचकांचे लक्ष वेधले आहे. ’कुठल्याही सुसंस्कृत आणि प्रबुद्ध समाजाच्या दृष्टीने धर्मापेक्षादेखील (इथे धर्म या शब्दाचा इंग्रजीमधील रिलिजन एवढाच मर्यादित अर्थ अभिप्रेत आहे) स्वभाषा व स्वसंस्कृति हे त्या समाजाच्या अस्मितेचे मूलभूत घटक असतात आणि ते पूर्णतः धर्मभेदातीत असतात’ हा या लेखाचा महत्त्वपूर्ण निष्कर्ष आपण सर्वांनीच लक्षात घेतला पाहिजे. 

Filed under: ०३.१ अस्मिता: भाषिक व सांस्कृतिक, अस्मिता, बंगाल, बंगाली, बांगला देश, भाषाभिमान, महाराष्ट्र, मातृभाषा, मायबोली, संस्कृति, संस्कृती

मराठी विश्वकोश : खंड – १ (‘अंक’ ते ‘आतुरचिकित्सा’)

मराठी ‘विश्वकोश’ (मराठी एन्सायक्‍लोपीडिया) म्हणजे मराठीतील ज्ञानाचे भांडार ! ‘अ’ ते ‘ज्ञ’, पर्यंतच्या विश्वातील महत्त्वाच्या संज्ञांची मराठीतून ओळख सामान्य माणसाला व्हावी, या हेतूने महाराष्ट्र शासनाने तयार केलेला ग्रंथांचा संच. आपण हे ग्रंथ नुसते चाळत बसलो तरी आपल्याच भाषेतून आपल्याला देश-विदेशातील विविध विषयांबद्दल उत्तमोत्तम माहिती बसल्या जागी समजते.  

Filed under: ०६.९ संस्कृती, कला, परंपरा, इतिहास, तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी, मराठी भाषा, मराठी विश्वकोश, महाराष्ट्र, युनिकोड, राज्य शासन, राज्यशासन, Marathi Encyclopedia

आपल्या आईचा मान आधी आपणच राखला पाहिजे (‘अंतर्नाद’ दिवाळी अंकातील लेख)

“आपल्या भाषेद्वारे धन, मान व ज्ञान मिळू लागले तर या परिस्थितीत निश्चितच फरक पडू शकेल. हे सर्व बदल ओघाने, टप्प्या-टप्प्यानेच होतील; पण त्यासाठी योग्य अशी वातावरणनिर्मिती प्रथम घडवून आणली पाहिजे.” 

Filed under: ०३.१ अस्मिता: भाषिक व सांस्कृतिक, अस्मिता, भाषाभिमान, भाषाविषयक धोरण, मराठी, मराठी अस्मिता, मराठी भाषा, मराठी माणूस, मराठी माध्यम, मराठी माध्यमातून शिक्षण, मराठी शाळा, मराठी संस्कृती, मराठीची चळवळ, मराठीचे प्रश्न, महाराष्ट्र, मातृभाषा, मायबोली, राज्य शासन, राज्यशासन, शिक्षणविषयक धोरण, शिक्षणाचे माध्यम, सलील कुळकर्णी, स्वाभिमान, education policy, Government, Maharashtra, Marathi, Marathi language, medium of education, mother tongue, pride, Saleel Kulkarni, self esteem, State Government